De echte superkracht van cosplay
- deze pagina is nog onder constructie -
Wanneer een kostuum meer wordt dan verkleden.
Wat maakt iemand eigenlijk een superheld?
Is het zijn indrukwekkende uiterlijk? Zijn bijzondere krachten? Zijn vermogen om het kwaad te bestrijden?
Of zit echte heldhaftigheid misschien in iets heel anders?
Wie aan cosplay denkt, denkt waarschijnlijk aan mensen die zich verkleden als hun favoriete personages uit films, strips, games en televisieseries. Op evenementen zoals Heroes Dutch Comic Con en FACTS komen duizenden liefhebbers samen om hun passie te delen.
De kostuums worden steeds indrukwekkender. Sommige cosplayers besteden honderden uren aan het maken van een outfit die nauwelijks van het origineel te onderscheiden is.
Maar achter die kostuums schuilt soms een verhaal dat veel verder gaat dan fandom.
Een verhaal over aandacht, verbinding en iets voor een ander willen betekenen.
Wanneer een fictieve held werkelijkheid wordt
Stel je eens voor dat je als kind in een ziekenhuis ligt.
Je wereld bestaat tijdelijk uit onderzoeken, behandelingen, onzekerheid en misschien ook angst. Je dagelijkse leven ziet er heel anders uit dan dat van je leeftijdsgenoten.
En dan staat daar ineens je favoriete superheld.
Niet op een televisiescherm, maar gewoon voor je neus.
Misschien is het Spider-Man. Misschien Batman. Of misschien zelfs Deadpool, die met zijn eigenzinnige humor de kamer binnenkomt.
Voor even gaat het niet over ziek zijn.
Voor even mag je gewoon weer kind zijn.
Een ontmoeting met een favoriete held kan een moment van plezier, herkenning en afleiding bieden. Het verandert niets aan de medische situatie, maar kan wel iets betekenen voor hoe iemand dat moment beleeft.
En dat is bijzonder.
Zanarah en Dutchie - helden achter de maskers
Tijdens FACTS in België ontmoette ik Zanarah en Dutchie, twee Belgische cosplayers die onder andere als Deadpool en Lady Deadpool verschijnen.
Hun liefde voor cosplay gaat verder dan het bezoeken van evenementen en het dragen van indrukwekkende kostuums.
Ze zetten hun passie ook in voor zieke kinderen en goede doelen.
Dat vind ik een prachtig voorbeeld van wat cosplay kan betekenen.
Want achter het masker van een fictieve superheld staat een echt mens. Iemand die ervoor kiest om tijd, energie en aandacht aan anderen te besteden.
En juist daarin schuilt voor mij de werkelijke kracht.
Niet in het kostuum zelf, maar in degene die het draagt.
Mijn eigen ervaring als MediClown
De gedachte dat je met een kostuum, een personage of een beetje fantasie iets voor een ander kunt betekenen, is mij niet vreemd.
Zelf ben ik namelijk ook actief geweest als MediClown.
Als clown stap je tijdelijk uit je gewone rol. Je gebruikt humor, speelsheid, improvisatie en contact om iemand even uit de dagelijkse werkelijkheid te halen.
Daarbij draait het niet om jezelf.
Het gaat om de ander.
Om het aanvoelen van een situatie. Om ontdekken waar iemand behoefte aan heeft. Soms is dat een grapje, soms een onverwachte ontmoeting en soms simpelweg een beetje aandacht.
Wat mij daarin altijd heeft aangesproken, is dat je met iets ogenschijnlijk eenvoudigs een bijzonder contactmoment kunt creëren.
Je hoeft niet altijd iets op te lossen om iets te kunnen betekenen.
Soms is er mogen zijn al genoeg.
Mijn eigen ervaring als MediClown liet me kennismaken met de bijzondere kracht van humor, verbeelding en persoonlijk contact.
De psychologie achter het masker
Vanuit psychologisch perspectief vind ik cosplay bijzonder interessant.
Een kostuum kan namelijk veel meer zijn dan een uiterlijke vermomming.
Het kan iemand helpen om een andere kant van zichzelf te laten zien. Om eigenschappen uit te drukken die in het dagelijks leven minder gemakkelijk naar voren komen.
Denk aan moed, humor, zelfvertrouwen, speelsheid of zorgzaamheid.
Iemand die zich normaal gesproken wat terughoudend opstelt, kan zich in het kostuum van een favoriete held misschien vrijer voelen om contact te maken.
Dat betekent niet dat het personage de persoonlijkheid verandert. Het kan wel een andere manier bieden om bestaande eigenschappen tot uiting te brengen.
En wanneer iemand die ervaring vervolgens inzet om anderen te helpen, krijgt cosplay nog een extra betekenis.
De fictieve held wordt als het ware een brug tussen twee mensen.
Een brug naar contact, plezier en verbondenheid.
Niet iedere held draagt een cape
In mijn boek Superheldologie onderzoek ik hoe fictieve personages ons kunnen helpen om onszelf en anderen beter te begrijpen.
We herkennen eigenschappen in helden, maar ook in schurken en buitenbeentjes. Hun verhalen kunnen iets vertellen over identiteit, onzekerheid, verlies, veerkracht en persoonlijke groei.
Cosplay voegt daar nog iets aan toe.
Het geeft mensen de mogelijkheid om een verhaal niet alleen te bekijken, maar er zelf onderdeel van te worden.
En soms ontstaat daaruit iets heel waardevols.
Want je hoeft geen bijzondere krachten te bezitten om voor iemand anders een held te zijn.
Je hoeft geen gebouwen te beklimmen, geen buitenaardse vijanden te verslaan en geen wereld te redden.
Soms is een glimlach genoeg.
Soms is het een luisterend oor.
En soms is het een ontmoeting met een favoriete superheld op een moment waarop iemand dat goed kan gebruiken.
Bekijk de video: De echte superkracht van cosplay
Tijdens FACTS sprak ik met Zanarah en Dutchie en maakte ik beelden voor een video over hun bijzondere betrokkenheid bij cosplay en goede doelen.
In deze video vertel ik waarom hun verhaal mij aanspreekt en hoe het aansluit bij de gedachte achter Superheldologie.
[Hier de YouTube-video 'De echte superkracht van cosplay' invoegen zodra deze gepubliceerd is]
De held achter het masker
Misschien is dat uiteindelijk wel de belangrijkste boodschap.
We kijken bij superhelden vaak naar hun krachten, hun kostuums en hun indrukwekkende prestaties.
Maar wat ons werkelijk raakt, is meestal iets anders.
Hun menselijkheid.
Hun bereidheid om op te staan voor anderen.
Hun vermogen om hoop te bieden, zelfs wanneer ze zelf geen wonderen kunnen verrichten.
Zanarah en Dutchie laten op hun eigen manier zien hoe een passie voor fictieve helden iets waardevols kan betekenen in de echte wereld.
En misschien is dat wel de mooiste vorm van Superheldologie.
Want de grootste superkracht zit niet in het masker dat je draagt, maar in wat je voor een ander kunt betekenen.